Klub Sympatyków Rudy Pabianickiej

.

rudzka czytelnia

ORGANIZACJA PRZESTRZENNA WYBRANEGO FRAGMENTU ŁODZI -
RUDY PABIANICKIEJ, JAKO PRZYKŁAD ZMIAN
W UŻYTKOWANIU ZIEMI, W KOŃCU XX W. (część 2)

autorzy: Mariusz Kulesza, Andrzej Rykała

Polska Akademia Nauk - Komitet Przestrzennego Zagospodarowania Kraju, Biuletyn - Zeszyt 203

Organizacja przestrzenna Rudy Pabianickiej w 2001 r.

Analizując strukturę użytkowania ziemi i kierunki rozwoju omawianego obszaru w świetle Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Łodzi, współczesna Ruda Pabianicka nie jest obszarem jednorodnym pod względem użytkowania terenu (tab.3).

Formy użytkowania ziemi Stopień wykształcenia terenów miejskich
wykształcone wykształcające się niewykształcone Ogółem
w ha % w ha % w ha % w ha %
Tereny mieszkaniowe 358,26 36,50 20,85 2,12 10,85 1,110 389,96 39,73
Tereny usługowe 22,08 2,25 0,14 0,01 - - 22,22 2,26
Tereny produkcyjne 31,68 3,23 - - - - 31,68 3,23
Tereny komunikacyjne 38,09 3,88 7,48 0,76 0,02 0,002 45,59 4,64
Tereny zieleni i rekreacji 65,13 6,63 - - - - 65,13 6,63
Pozostałe tereny zainwestowane 0,10 0,01 - - - - 0,10 0,01
Ogółem tereny zainwestowane 515,34 52,50 28,47 2,89 10,87 1,112 554,68 56,50
Użytki rolne 125,43 12,79 - - - - 125,43 12,79
Lasy 123,80 12,61 - - - - 123,80 12,61
Wody 17,30 1,76 - - - - 17,30 1,76
Nieużytki 160,44 16,34 - - - - 160,44 16,34
Ogółem tereny niezainwestowane 426,97 43,50 - - - - 426,97 43,50
Ogółem powierzchnia
Rudy Pabianickiej
942,31 95,10 28,47 2,89 10,87 1,110 981,65 100,00

Obliczenia własne na podstawie Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Łodzi (2000 r.)

W przeważającej części są to obszary zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Zajmują one tereny centralne i zachodnie Rudy (39,7% ogólnej powierzchni terenu) Na pozostałym obszarze funkcja mieszkaniowa jest ściśle związana z funkcją rolniczą, co szczególnie wyraża się w zagospodarowaniu terenów leżących wzdłuż ul. Ogrodniczej, gdzie występuje intensywne ogrodnictwo szklarniowe. Tereny rolnicze zajmują aż 12,8% ogólnej powierzchni, co decyduje o podmiejskim charakterze Rudy.

W części centralnej zabudowa jest intensywniejsza, dlatego w przyszłości planuje się tylko modernizację oraz uzupełnienie istniejącej infrastruktury (zwłaszcza gazowej i wodociągowej). Na obrzeżach zabudowa jest luźniejsza, dlatego planuje się tutaj rozwój zabudowy jednorodzinnej. Natomiast na obszarze ograniczonym ulicami Wyścigową, Konną, Ksawerowską i Długą (teren dawnych wyścigów konnych) przewiduje się budowę osiedla mieszkaniowego oraz, w części północno-zachodniej u zbiegu ulic Długiej i Wyścigowej, zabudowy jednorodzinnej.

W części południowo-wschodniej Rudy leży Las Ruda - Popioły. Obecnie w jego części znajdują się domki jednorodzinne, co jest sprzeczne z wymogami ekologicznymi. Do czasu sporządzenia odpowiednich planów obowiązuje tu zakaz rozbudowy budynków mieszkalnych, warsztatów oraz lokalizacji nowych obiektów nie związanych z modernizacją i konserwacją terenów zielonych. Wzdłuż rzek Ner i Olechówki wytyczono pas ochronny, wynoszący 80 m w obu kierunkach od linii cieku, w którym istnieje zakaz lokalizacji wszelkiej zabudowy.

Tereny leżące na północny zachód od ul. Pabianickiej, między rzekami Ner i Olechówką, są obszarem o dominującej funkcji mieszkaniowej. Występuje tu zabudowa jedno- i wielorodzinna. W przyszłości planuje się jedynie działania modernizacyjne, remontowe oraz porządkujące istniejący układ. Północna część Rudy zajęta jest przez zakłady przemysłowe, skoncentrowane głównie wzdłuż ul. Starorudzkiej (3,23% ogólnej powierzchni terenu - m.in. fabryka Schöllera, fabryka opakowań i maszyn pakujących Total-Pack, zakłady drobiowe). W związku z tym, że jest to w pewien sposób zamknięty obszar z dominującą funkcją przemysłową, częściowo uzupełniony funkcją usługową, w najbliższej przyszłości nie przewiduje się tutaj nowych inwestycji.

Tereny usługowe, zajmujące 2,26% ogólnej powierzchni Rudy, rozproszone są na całym jej obszarze. W większości są to placówki o zasięgu lokalnym (sklepy, warsztaty itp.). Tereny komunikacyjne zajmują 4,64% badanego terenu i w większości mają zasięg lokalny (dojazd do domów). Obszar Rudy zdominowany jest głównie przez funkcję mieszkaniową i w przyszłości w obrębie tej funkcji będą następowały zmiany. Tereny o funkcji turystycznej także czekają na intensywniejsze wykorzystanie i nowe inwestycje.

Przeanalizowano strukturę użytkowania ziemi w interesujących nas jednostkach Ruda Dolna i Ruda Górna. Pierwsze zajmuje obecnie obszar 367,9 ha. (tab. 4)

Formy użytkowania ziemi Stopień wykształcenia terenów miejskich
wykształcone wykształcające się niewykształcone Ogółem
w ha % w ha % w ha % w ha %
Tereny mieszkaniowe 95,02 25,83 4,83 1,31 - - 99,85 27,14
Tereny usługowe 3,18 0,87 - - - - 3,18 0,87
Tereny produkcyjne 0,19 0,05 - - - - 0,19 0,05
Tereny komunikacyjne 5,00 1,36 0 5,00 1,36
Tereny zieleni i rekreacji 16,50 4,48 - - - - 16,50 4,48
Pozostałe tereny zainwestowane - - - - - - - -
Ogółem tereny zainwestowane 119,89 32,59 4,83 1,31 - - 124,72 33,9
Użytki rolne 99,01 26,91 - - - - 99,01 26,91
Lasy 28,00 7,62 - - - - 28,00 7,62
Wody 17,00 4,62 - - - - 17,00 4,62
Nieużytki 99,15 26,95 - - - - 99,15 26,95
Ogółem tereny niezainwestowane 243,16 66,10 - - 243,16 66,10
Ogółem powierzchnia jednostki osiedlowej Ruda Dolna 363,07 98,69 4,83 1,31 - - 367,90 100,00

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Urzędu Rejonowego Łódź-Górna

Największą jej część obejmują tereny nie zainwestowane o ogólnej powierzchni 243,16 ha., co stanowi 66,1% badanej jednostki. Tereny zainwestowane zajmują 124,72 ha (33,9% ogółu powierzchni. Przeważają nieużytki i użytki rolne, zajmujące po blisko 27% obszaru. Użytki rolne (99 ha) skupiają się głównie po południowej części Rudy Dolnej; dominują uprawy ogrodnicze i szklarniowe. Wysoki odsetek nieużytków wynika z tego, że znajdowały się tutaj w przeszłości tereny wyścigów konnych (obszar zamknięty ulicami Długą, Ksawerowską, Konną i Wyścigową). Znaczny obszar zajmują lasy (7,62% powierzchni) i wody (4,62% obszaru). Te pierwsze zalegają głównie wzdłuż Neru i Gadki oraz wokół usytuowanych tu zbiorników wodnych. Największym obiektem wodnym są Stawy Stefańskiego.

Największy odsetek zarówno wśród terenów zainwestowanych (oraz całej jednostki) stanowią tereny mieszkaniowe, zajmujące 99,85 ha (27,14% obszaru). Wśród terenów zainwestowanych dużym udziałem charakteryzują się także tereny zieleni i rekreacji, stanowiące 4,48% . Sytuują się one głównie w rejonie wspomnianych Stawów Stefańskiego. Na tereny komunikacyjne przypada 1,36% powierzchni. Główne ciągi komunikacyjne o charakterze ponadlokalnym stanowią ulice Pabianicka i Rudzka. Pozostałe drogi mają znaczenie lokalne. Na obszarze Rudy Dolnej zauważa się znaczny niedorozwój usług i produkcji, o czym świadczy ich bardzo niski udział w ogólnej powierzchni terenu. Tereny usługowe zajmują zaledwie 3,18 ha (0,86% powierzchni), natomiast produkcyjne są reprezentowane tylko przez jeden zakład.

Druga z interesujących nas jednostek - Ruda Górna zajmuje 532 ha powierzchni. (tab. 5)

Formy użytkowania ziemi Stopień wykształcenia terenów miejskich
wykształcone wykształcające się niewykształcone Ogółem
w ha % w ha % w ha % w ha %
Tereny mieszkaniowe 227,90 42,84 15,50 2,91 10,7 2,01 254,10 47,76
Tereny usługowe 15,10 2,84 0,04 0,01 - - 15,14 2,85
Tereny produkcyjne 30,19 5,67 - - - - 30,19 5,67
Tereny komunikacyjne 24,97 4,69 0,53 0,10 - - 25,50 4,79
Tereny zieleni i rekreacji 37,35 7,02 - - - - 37,35 7,02
Pozostałe tereny zainwestowane 0,10 0,02 - - - - 0,10 0,02
Ogółem tereny zainwestowane 335,61 63,08 16,07 3,02 10,7 2,01 362,38 68,11
Użytki rolne 26,42 4,97 - - - - 26,42 4,97
Lasy 95,80 18,01 - - - - 95,80 18,01
Wody 0,30 0,06 - - - - 0,30 0,06
Nieużytki 47,10 8,85 - - - - 47,10 8,85
Ogółem tereny niezainwestowane 169,62 31,89 - - 169,62 31,89
Ogółem powierzchnia jednostki osiedlowej Ruda Górna 505,23 94,97 16,07 3,02 10,7 2,01 532,00 100,00

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Urzędu Rejonowego Łódź-Górna

Dominuje tutaj zabudowa mieszkaniowa, która obejmuje 47,76% obszaru. Tereny produkcyjne zajmują 5,67%, a usługowe 2,85%, komunikacyjne zaś 4,79% ogółu powierzchni. Dość znaczna część obszaru zajęta jest przez tereny zieleni i rekreacji - 7,02%. Należy podkreślić, że przeważająca część Rudy Górnej (ponad 90%), to obszary w pełni wykształcone. Wśród obszarów niezainwestowanych można wyróżnić użytki rolne (4,97%), lasy (18,01%), wody (0,6%) oraz nieużytki (8,85% całego obszaru).

Zdecydowanie dominuje tutaj, szczególnie w części centralnej i południowej, zabudowa mieszkaniowa podmiejska (1211 działek budowlanych). Tylko niewielki, północny fragment Rudy Górnej zajmuje zabudowa miejska (227 działek budowlanych) z typowymi kamienicami czynszowymi. W zabudowie podmiejskiej przeważają budynki jednorodzinne, w większości niskie (89,23%); jest ona przeważnie zwarta (64,15%), rzadziej luźna (34,58%). W okolicach ulic Pabianickiej i Rudzkiej występują budynki będące własnością spółdzielni mieszkaniowych.

Tereny produkcyjne zajmują południowa część Rudy Górnej. Przykładowo tereny dawnych zakładów włókienniczych "Lido" zagospodarowane są obecnie przez wiele małych i średnich przedsiębiorstw o zbliżonym kierunku produkcyjnym. Obszary o funkcji usługowej zlokalizowane są głównie w centrum i na północy Rudy Górnej. Są to przeważnie usługi podstawowe (60,4%) - sklepy ogólnospożywcze, przemysłowe, usługi blacharskie, stolarskie, krawieckie, serwisy samochodowe, żłobek, szkoła, ogólnomiejskie (35,1%) - m.in. kościół, hurtownia, mechanika pojazdowa oraz ponadmiejskie (4,5%) - m.in. oddział szpitala im. Kopernika.

Na omawianym obszarze zlokalizowany jest stadion sportowy, który, podobnie jak Ruda Górna, zaliczany jest do terenów zieleni i rekreacji. Uzupełniają tę kategorię ogródki działkowe, skwery, trawniki oraz małe fragmenty lasów (głównie w części południowej charakteryzowanej jednostki). Ruda Górna to głównie teren komunikacji lokalnej i miejskiej. Kursują tutaj linie autobusowe 50, 62, 63, 68 i tramwajowe 11 i 41. Ulicę Pabianicką można uznać za teren komunikacji regionalnej (fragment trasy Łódź-Wrocław).

www.000webhost.com