Klub Sympatyk闚 Rudy Pabianickiej

.

rudzka czytelnia

Przedwojenne szko造 w Rudzie Pabianickiej

Tekst napisany w oparciu o wspomnienia cz這nk闚 KSRP

Opracowanie powsta這 na podstawie informacji uzyskanych od cz這nk闚 KSRP i ich bliskich. Zdajemy sobie spraw, 瞠 ludzka pami耩 bywa zawodna, st康 pojawiaj帷e si nie軼is這軼i. Liczymy na to, 瞠 nasi czytelnicy podziel si swoimi wspomnieniami, tak aby mo積a by這 wprowadzi do opracowania niezb璠ne poprawki.

Aby ustali adresy rudzkich szk馧, nale篡 najpierw zapozna si ze zmianami nazw ulic w Rudzie. Bez tej wiedzy czytelnik mo瞠 mie du瞠 trudno軼i ze zlokalizowaniem miejsc, o kt鏎ych piszemy ni瞠j. Chocia瘺y dlatego, 瞠 Ruda mia豉 np. dwie ulice Szkolne, zlokalizowane w dw鏂h zupe軟ie r騜nych miejscach. W nawiasach podajemy nazwy dzisiejsze:

ul. Szosa Pabianicka / Staszyca (Pabianicka)
ul. 安. Jana / Jaszczo速a (Anieli Krzywo)
ul. Szkolna (Leszczowa), ulica znajduje si przy torach Kolei Obwodowej
ul. Szkolna / Strzelc闚 (Pla穎wa), ulica znajduje si w s御iedztwie Staw闚 Stefa雟kiego, nazw Szkolna prawdopodobnie posiada豉 wtedy, kiedy ul. Pi連udskiego nazwana by豉 Piotrkowsk (patrz ni瞠j)
ul. Pi連udskiego / Piotrkowska (Rudzka)
ul. Zag這by (Scaleniowa)
ul. 1-go Maja (Odrza雟ka)
ul. 3-go Maja (3-go Maja)
ul. ㄠkowa (Przewodnia)


lata 1922 - 1923

Na terenach przysz貫go miasta Ruda Pabianicka dzia豉這 pi耩 szk馧 powszechnych:

1) w Nowym Rokiciu dwie:
- Szko豉 Powszechna nr 1 (dwuklasowa)
- Szko豉 Powszechna nr 2 (jednoklasowa)
2) w Rudzie Pabianickiej trzy:
- Szko豉 Powszechna nr 1 na Marysinie (siedmioklasowa). Mie軼i豉 si w prywatnych salkach, w dw鏂h budynkach: w domu Rascha przy ul. 安. Jana, oraz w domu Sobczaka przy zbiegu ulic Wi郾iowej i Reymonta (Chachu豉). Po wybudowaniu "bia貫j" szko造 na ul. Pi連udskiego, zaprzesta豉 dzia豉lno軼i.
- Szko豉 Powszechna nr 2 (dwuklasowa)
- Szko豉 Powszechna nr 3 (czteroklasowa).


oko這 roku 1924

W zwi您ku z powstaniem w 1923 r. miasta Ruda Pabianicka, zacz窸a obowi您ywa nowa numeracja szk馧, dotyczy這 to szk馧 w Rokiciu, w陰czonym do Rudy. I tak:

- Szko豉 Powszechna nr 1 - adres: ul. 安. Jana (Marysin - Ruda), siedmioklasowa z oddzia貫m na Chachule. Numer niezmieniony. Kierownik: Ludomira Sadowska (Garlicka), a nast瘼nie Kazimiera Ciesielska.
- Szko豉 Powszechna nr 2 - adres: ul. Szosa Pabianicka przy torach Kolei Obwodowej (Rokicie), dwuklasowa. Dawna Szko豉 Powszechna nr 1 w Nowym Rokiciu. Kierownik: Maria Majewska, p騧niej Maria Czajkowska.
- Szko豉 Powszechna nr 3 - adres: ul. Szkolna, czteroklasowa. Numer niezmieniony. Kierownik: Helena El瘸nowska.
- Szko豉 Powszechna nr 4 - adres: ul. Piotrkowska (dom Adolfa Gnauka), trzyklasowa. Powsta豉 z po陰czonych: Szko造 Powszechnej nr 2 w Nowym Rokiciu i Szko造 Powszechnej nr 2 w Rudzie Pabianickiej. Kierownik: August Langier.


rok 1926

Zmieniono nazwy niekt鏎ych ulic:

- Szko豉 Powszechna nr 1 - ul. Jaszczo速a 11 (Marysin), budynek dawnej szko造 przetrwa do dzisiaj.
- Szko豉 Powszechna nr 2 - ul. Staszica przy torach Kolei Obwodowej, przy obecnej ul. Leszczowej, budynek ju nie istnieje
- Szko豉 Powszechna nr 3 - ul. Szkolna 8 (obecna Pla穎wa)
- Szko豉 Powszechna nr 4 - ul. 3. Maja, najprawdopodobniej by豉 to szko豉 niemiecka, przeniesiona z ul. Piotrkowskiej


lata 1935 - 1936

Budowa szko造 na ul. Zag這by, nazwanej "czerwon" od koloru dach闚ek

- Szko豉 Powszechna nr 1 - ul. Jaszczo速a 11 (Marysin)
- Szko豉 Powszechna nr 2 - ul. Staszica przy torach Kolei Obwodowej
- Szko豉 Powszechna nr 3 - ul. Zag這by, przeniesiona szko豉 z ulicy Szkolnej (obecna Pla穎wa)
- Szko豉 Powszechna nr 4 - ul. 3. Maja


rok 1937

Budowa szko造 na Pi連udskiego, nazwanej "bia陰" od koloru mur闚.

- Szko豉 Powszechna nr 1 - ul. Pi連udskiego, szko豉 przeniesiona z ulicy Jaszczo速a do nowego budynku.
- Szko豉 Powszechna nr 2 - ul. Szosa Pabianicka przy torach Kolei Obwodowej
- Szko豉 Powszechna nr 3 - ul. Zag這by, przeniesiona szko豉 z ulicy Szkolnej (obecna Pla穎wa)
- Szko豉 Powszechna nr 4 - ul. 3. Maja


lata 1937 - 1938

Planowane wybudowanie szko造 na 1-go Maja, zaj璚ia w niej mia造 rozpocz望 si 01.09.1939 r.

- Szko豉 Powszechna nr 1 ul. Jaszczo速a 11 (A. Krzywo)kierownik- Ludomira Garlicka
- Szko豉 Powszechna nr 2 ul. Zag這by 4 kierownik -Stanis豉w Twar鏬
- Szko豉 Powszechna nr 3 ul. ㄠkowa 11 kierownik - Jan Freitag (prawdopodobnie szko豉 niemiecka)
- Szko豉 Powszechna nr 4 ul.Pi連udskiego 48 kierownik Stanis豉w Szych, prawdopodobnie przeniesiono do niej cz窷 dzieci z przepe軟ionej szko造 na Zag這by oraz szko喚 z ul. Jaszczo速a.


do wrze郾ia roku 1939

Zmiana numeracji szk馧 mi璠zy grudniem 1938 a styczniem 1939. Szko豉 na Jaszczo速a przesta豉 funkcjonowa. Oddano szko喚 na 1 Maja.

- Szko豉 Powszechna nr 1 ul. 1-go Maja. 1 wrze郾ia mia豉 odby si inauguracja pierwszego roku szkolnego. Dzieci nie mog造 jednak uczestniczy w zaj璚iach z powodu wybuchu wojny. Od 6.09.1939 w budynku na ul. 1 Maja funkcjonowa豉 szko豉 nr 3 (niemiecka) przeniesiona z ul. ㄠkowej
- Szko豉 Powszechna nr 2 ul. Zag這by 4 kierownik -Stanis豉w Twar鏬
- Szko豉 Powszechna nr 3 ul. ㄠkowa 11 kierownik - Jan Freitag (prawdopodobnie szko豉 niemiecka)
- Szko豉 Powszechna nr 4 ul.Pi連udskiego 48 kierownik Stanis豉w Szych


Lata okupacji 1939 - 1945

Polskie szkolnictwo zosta這 zlikwidowane. Na miejsce przedwojennych szk馧 polskich powsta造 szko造 niemieckie, do kt鏎ych nie mieli wst瘼u polscy uczniowie. W Rudzie by豉 to Niemiecka Szko豉 Podstawowa nr 19 dzia豉j帷a w latach 1943-1944. Dla dzieci polskich przewidziano edukacj w szko豉ch czteroklasowych, mocno okrojon i dostarczaj帷 jedynie podstawowych umiej皻no軼i, kt鏎e mog造 by wykorzystane w s逝瘺ie narodowi niemieckiemu. Przeciwstawiaj帷 si planom okupanta, polscy nauczyciele zaanga穎wali si w stworzenie tajnych komplet闚, na kt鏎ych realizowali przedwojenny program nauczania na wszystkich poziomach, w tym r闚nie nauczanie akademickie. Nauka w liceach ko鎍zy豉 si tzw. ma陰 matur. Po wojnie uczniowie, kt鏎zy nie zako鎍zyli edukacji, przechodzili egzaminy sprawdzaj帷e i kontynuowali nauk po przydzieleniu do odpowiednich klas. Przydzia ten by niezale積y od wieku ucznia.


www.000webhost.com